سوئیفت (SWIFT) چیست؟ چگونه کار می‌کند؟ کاربردهای آن کدام است؟

فهرست مطالب
سوئیفت مخفف Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication (انجمن جهانی ارتباطات مالی بین‌بانکی) است و یک شبکه پیام‌رسانی امن برای بانک‌ها و مؤسسات مالی در سراسر جهان فراهم می‌کند.

تاریخچه تاسیس و توسعه شبکه سوئیفت 

سوئیفت در سال ۱۹۷۳ در بلژیک تأسیس شد و عملیات رسمی آن در ۱۹۷۷ با اتصال ۵۱۸ بانک از ۲۲ کشور آغاز گردید. هدف اصلی، جایگزینی روش‌های قدیمی مانند تلکس و ارتباطات کاغذی با یک سیستم استاندارد و امن بود.
در دهه ۱۹۸۰، سوئیفت به آسیا گسترش یافت و مرکزی‌های بانکی به آن پیوستند. در دهه ۱۹۹۰، نوآوری‌هایی مانند ورود به بازار اوراق بهادار رخ داد. امروزه، بیش از ۱۱,۵۰۰ موسسه مالی در بیش از ۲۰۰ کشور و منطقه به سوئیفت متصل هستند و روزانه حجم عظیمی از تراکنش‌ها (معادل GDP جهان هر سه روز) از طریق آن پردازش می‌شود.
در سال‌های اخیر (تا ۲۰۲۵)، سوئیفت با تمرکز بر دیجیتال‌سازی، مهاجرت به استاندارد ISO 20022 (اجباری از نوامبر ۲۰۲۵) و ادغام با فناوری‌های بلاکچین، خود را برای عصر دارایی‌های دیجیتال آماده کرده است.

سوئیفت چگونه کار می‌کند؟ (عملکرد فنی)

سوئیفت پول را مستقیماً منتقل نمی‌کند؛ بلکه فقط پیام‌های امن و استاندارد بین بانک‌ها ارسال می‌کند. این پیام‌ها شامل دستورالعمل‌هایی برای انتقال پول، تأیید تراکنش یا نامه‌های اعتباری هستند.
فرآیند کلی:

●    بانک فرستنده پیام را از طریق سوئیفت ارسال می‌کند.
●    پیام رمزنگاری‌شده به بانک گیرنده (یا بانک‌های واسط) می‌رسد.
●    بانک گیرنده بر اساس پیام، پول را به حساب مقصد واریز می‌کند.
امنیت بالا با رمزنگاری پیشرفته و استانداردهای ISO فراهم می‌شود. در سال ۲۰۲۵، ۷۵% پرداخت‌ها در کمتر از ۱۰ دقیقه به بانک گیرنده می‌رسند.

کد سوئیفت (SWIFT Code یا BIC) چیست؟

 
کد سوئیفت (که به آن BIC - Bank Identifier Code هم گفته می‌شود) یک کد منحصربه‌فرد ۸ یا ۱۱ کاراکتری است که بانک‌ها را شناسایی می‌کند.
ساختار کد:

●    ۴ حرف اول: کد بانک (مثل MELI برای بانک ملی)
●    ۲ حرف بعدی: کد کشور (IR برای ایران)
●    ۲ حرف بعدی: کد مکان (مثل TH برای تهران)
●    ۳ حرف اختیاری آخر: کد شعبه
مثال: MELIIRTHXXX (بانک ملی ایران، تهران)

جدول کد سوئیفت برخی بانک‌های ایرانی اصلی (به‌روز تا ۲۰۲۵):

(برای لیست کامل، به سایت رسمی بانک یا جستجوگرهای معتبر مانند swift.com مراجعه کنید.)

کاربردهای سوئیفت در انتقال پول و حواله ارزی

سوئیفت عمدتاً برای:
●    حواله‌های ارزی بین‌المللی
●    پرداخت‌های تجاری (واردات/صادرات)
●    نامه‌های اعتباری (LC)
●    تأیید تراکنش‌های بزرگ
استفاده می‌شود. افراد عادی هم می‌توانند از طریق بانک‌های ایرانی حواله سوئیفت ارسال کنند، اما نیاز به اطلاعات دقیق مانند IBAN، BIC و دلیل انتقال دارند.
زمان انتقال: معمولاً ۱ تا ۵ روز کاری
کارمزد: بسته به بانک (معمولاً ۰.۱% تا ۱% + کارمزد ثابت)

مزایا و معایب سیستم سوئیفت 

مزایای سیستم سوئیفت:
●    امنیت بسیار بالا
●    استاندارد جهانی و پوشش گسترده
●    سرعت نسبتاً خوب (بهبودیافته در ۲۰۲۵)
●    شفافیت در ردیابی تراکنش

معایب سیستم سوئیفت:
●    کارمزد نسبتاً بالا (به دلیل بانک‌های واسط)
●    وابستگی به مقررات بین‌المللی (تحریم‌ها)
●    زمان طولانی‌تر نسبت به سیستم‌های جدید مانند کریپتو
وابستگی به مقررات بین‌المللی و کنترل‌های بانکی، به این معناست که بدون وضعیت مناسب اعتبارسنجی بانکی، امکان استفاده مؤثر از سوئیفت برای بسیاری از کاربران وجود ندارد.

جدول مقایسه سوئیفت با سایر روش‌ها:

سوئیفت و ایران: تحریم‌ها، وضعیت فعلی و جایگزین‌ها

ایران از سال ۱۳۷۱ (۱۹۹۲) به سوئیفت پیوست.
●    ۲۰۱۲: قطع اتصال بسیاری از بانک‌ها به دلیل تحریم‌های EU.
●    ۲۰۱۶: بازگشت جزئی پس از برجام.
●    ۲۰۱۸: تعلیق مجدد بانک‌های تحریم‌شده.

تا دسامبر ۲۰۲۵، بسیاری از بانک‌های ایرانی همچنان تحت تأثیر تحریم‌ها هستند و اتصال مستقیم محدود است. ایران به سمت جایگزین‌ها حرکت کرده:
●    ACUMER: سیستم داخلی مبتنی بر استانداردهای سوئیفت برای تجارت با کشورهای آسیایی (مانند هند و پاکستان).
●    CIPS چین و SPFS روسیه برای معاملات غیر دلاری.
●    معاملات تهاتری و ارزهای دیجیتال.

چگونه کد سوئیفت بانک خود را پیدا کنیم؟

۱. سایت رسمی بانک را چک کنید.
۲. از جستجوگرهای آنلاین معتبر (مانند swift.com یا بانک‌های جهانی) استفاده کنید.
۳. با شعبه بانک تماس بگیرید.
۴. در حواله، بانک فرستنده معمولاً کمک می‌کند.

آینده سوئیفت و تغییرات جدید (۲۰۲۵ به بعد)

در ۲۰۲۵، سوئیفت تمرکز بر:
●    مهاجرت کامل به ISO 20022 (نوامبر ۲۰۲۵)
●    ادغام با بلاکچین و دارایی‌های توکنیزه (آزمایش‌های موفق با JPMorgan و Chainlink)
●    پرداخت‌های فوری‌تر و شفاف‌تر
سوئیفت همچنان ستون فقرات بانکداری جهانی باقی خواهد ماند، اما با رقابت سیستم‌های جدید، تکامل خواهد یافت.

سؤالات متداول 

آیا افراد عادی می‌توانند از سوئیفت استفاده کنند؟
بله، از طریق بانک‌های ایرانی برای حواله ارزی.

کارمزد سوئیفت چقدر است؟
بسته به بانک و مبلغ، معمولاً چند صد هزار تومان + درصد.

اگر ایران تحریم باشد، حواله ممکن است؟
بله، اما از طریق بانک‌های غیرتحریم‌شده یا جایگزین‌ها.

تفاوت سوئیفت با IBAN چیست؟
IBAN شماره حساب است، سوئیفت کد بانک.

این مقاله بر اساس منابع معتبر مانند سایت رسمی SWIFT و گزارش‌های به‌روز ۲۰۲۵ تهیه شده است.
اگر سؤال بیشتری دارید، خوشحال می‌شویم کمک کنیم!
 
اعتبارسنجی بانکی در کمترین زمان